Nhằm xóa bỏ các điểm nghẽn hành chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình rút lui khỏi thị trường của các tổ chức kinh tế, Bộ Tài chính đã ban hành văn bản chỉ đạo các Sở Tài chính địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các thủ tục giải thể doanh nghiệp. Động thái này xuất phát từ yêu cầu thực thi Luật Doanh nghiệp cùng các nghị định sửa đổi về đăng ký doanh nghiệp, bao gồm Nghị định số 168/2025/NĐ-CP và Nghị định số 296/2026/NĐ-CP.
Quy trình liên thông và thời hạn xử lý gói gọn trong 1 ngày
Theo phản ánh từ VnEconomy, chỉ đạo của Bộ Tài chính đặt trọng tâm vào việc phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và cơ quan thuế để loại bỏ sự chậm trễ trong khâu xử lý thủ tục. Cụ thể, các mốc thời gian giải quyết hồ sơ được ấn định rất khắt khe:
- Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý và chuyển hồ sơ giải thể sang cơ quan thuế liên quan trong vòng 1 ngày làm việc.
- Sau khi nhận được văn bản xác nhận chính thức về việc doanh nghiệp đã hoàn thành mọi nghĩa vụ thuế, tình trạng pháp lý của đơn vị phải được cập nhật thành "Đã giải thể" trong vòng 1 ngày làm việc.
- Đặc biệt, nếu cơ quan thuế không đưa ra phản hồi trong thời hạn 2 ngày làm việc kể từ lúc nhận thông tin chuyển tiếp, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ tự động cập nhật trạng thái "Đã giải thể" vào ngày làm việc kế tiếp.
Đối với trường hợp xảy ra nghẽn mạng hoặc sự cố hệ thống kỹ thuật, hai bên được hướng dẫn điều phối linh hoạt qua các kênh trực tiếp để đảm bảo phản hồi về nghĩa vụ thuế không vượt quá thời gian 2 ngày làm việc.
Ngoài ra, cơ chế xử lý còn mở rộng cho những tổ chức đã thông qua nghị quyết giải thể hoặc phát thông báo đóng cửa nhưng không nộp đủ hồ sơ trong vòng 180 ngày. Nếu không phát sinh phản đối hay khiếu nại bằng văn bản từ cơ quan thuế hoặc bên thứ ba, cơ quan quản lý nhà nước sẽ chủ động chuyển trạng thái của doanh nghiệp sang "Đã giải thể", đồng thời chấm dứt hoạt động của các chi nhánh và địa điểm kinh doanh trực thuộc cũng trong vòng 1 ngày làm việc.
Áp lực từ sự gia tăng của làn sóng hoàn tất vòng đời pháp lý
Chỉ đạo quyết liệt của cơ quan quản lý diễn ra trong bối cảnh khối lượng hồ sơ cần giải quyết đang tăng mạnh. Dẫn số liệu đăng ký kinh doanh trong 9 tháng đầu năm 2026, VnEconomy cho biết đã có hơn 48.700 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể chính thức, ghi nhận mức tăng vọt 118,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính bình quân, mỗi tháng có khoảng 19.100 đơn vị rút lui khỏi thị trường.
Bên cạnh đó, số lượng doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh ở mức gần 89.800 đơn vị (giảm 9,7%), và số đơn vị ngừng hoạt động để chờ làm thủ tục giải thể giảm còn 33.500 (giảm 37,0%). Sự dịch chuyển rõ nét từ nhóm "ngừng hoạt động chờ giải thể" sang "hoàn tất giải thể" phản ánh nhu cầu lớn từ khối doanh nghiệp trong việc chấm dứt dứt điểm vòng đời pháp lý. Điều này đòi hỏi các cơ quan công quyền phải rút ngắn thời gian xử lý thực tế nhằm ngăn ngừa tình trạng tồn đọng hồ sơ kéo dài.
Ý nghĩa với doanh nghiệp
Quy trình tinh gọn và các mốc thời gian xử lý cụ thể mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài đang thực hiện tái cấu trúc danh mục kinh doanh tại Việt Nam:
- Giảm thiểu chi phí chờ đợi và rủi ro hành chính: Cơ chế tự động chuyển trạng thái khi cơ quan thuế quá hạn phản hồi giúp doanh nghiệp tránh tình trạng hồ sơ bị "treo" vô thời hạn, tiết kiệm chi phí vận hành bộ máy pháp lý duy trì.
- Thuận lợi trong tái phân bổ nguồn lực: Việc sớm đóng mã số thuế và giải thể pháp nhân giúp nhà đầu tư nhanh chóng thu hồi vốn, dọn dẹp các nghĩa vụ tồn đọng để tập trung cho các dự án mới hoặc chuyển đổi mô hình hoạt động.
- Cần chủ động rà soát nghĩa vụ thuế: Để tận dụng được khung thời gian 1 ngày làm việc, doanh nghiệp cần chủ động rà soát, tất toán các nghĩa vụ tài chính trước khi nộp hồ sơ, tránh để phát sinh khiếu nại bằng văn bản từ cơ quan thuế hay đối tác thứ ba trong thời gian xem xét.
SUNINCON hỗ trợ các nhà đầu tư nước ngoài tối ưu hóa quá trình tái cấu trúc hoạt động thông qua các giải pháp tư vấn Thuế và pháp lý chuyên sâu, đồng thời đồng hành trong các chiến lược M&A và Liên doanh nhằm đảm bảo sự liền mạch trong toàn bộ vòng đời kinh doanh tại thị trường Việt Nam.
Nguồn tham khảo
- VnEconomy
