Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, thay thế Luật Đầu tư 2020. Riêng các quy định về danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện áp dụng từ ngày 1/7/2026. Dưới đây là những điểm đáng chú ý nhất với nhà đầu tư nước ngoài.
1. Có thể thành lập doanh nghiệp trước, đăng ký dự án sau
Trước đây, nhà đầu tư nước ngoài thường phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) cho một dự án cụ thể rồi mới được thành lập công ty (ERC). Luật mới đảo lại trình tự này: nhà đầu tư có thể thành lập doanh nghiệp và nhận ERC trước, miễn là đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường. Doanh nghiệp vì vậy có pháp nhân sớm để thuê văn phòng, tuyển nhân sự, đàm phán hợp đồng và ghi nhận chi phí chuẩn bị đầu tư.
2. “Luồng xanh” cho dự án trong khu công nghiệp
Luật đưa vào thủ tục đầu tư đặc biệt cho các dự án tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và các khu chức năng trong khu kinh tế. Dự án đủ điều kiện có thể không phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư và được giảm một số thủ tục như thẩm định công nghệ, đánh giá tác động môi trường, phê duyệt quy hoạch, giấy phép xây dựng và phòng cháy chữa cháy – thay bằng cam kết đáp ứng tiêu chuẩn và cơ chế hậu kiểm. Một số dự án lớn, quan trọng (như sân bay, cảng biển) không áp dụng cơ chế này.
3. Thu hẹp các trường hợp phải chấp thuận chủ trương đầu tư
Thẩm quyền chấp thuận chủ trương được phân lại: Quốc hội chỉ còn chấp thuận 1 nhóm dự án, Thủ tướng 8 nhóm và Chủ tịch UBND cấp tỉnh 13 nhóm. Hai trường hợp trước đây rất hay gặp – tăng vốn từ 20% trở lên và thay đổi công nghệ – không còn phải xin chấp thuận chủ trương.
4. Giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện
Luật cắt giảm khoảng 38 ngành nghề và thu hẹp phạm vi thêm khoảng 20 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời chuyển mạnh từ “xin phép trước” sang “tuân thủ và hậu kiểm”.
5. Quy định chuyển tiếp
- Dự án đã được chấp thuận chủ trương hoặc cấp giấy chứng nhận trước ngày luật có hiệu lực không phải làm lại thủ tục.
- Hồ sơ đã nộp theo Luật Đầu tư 2020 nhìn chung tiếp tục được xử lý theo luật cũ.
- Nghị định hướng dẫn mới đang được soạn thảo – chi tiết thủ tục và thời hạn cụ thể cần theo dõi thêm.
Doanh nghiệp nên làm gì?
Với nhà đầu tư đang chuẩn bị vào Việt Nam, luật mới mở ra hai hướng đáng cân nhắc: thành lập pháp nhân sớm để chuẩn bị, và ưu tiên địa điểm trong khu công nghiệp để tận dụng “luồng xanh”. Tuy nhiên, điều kiện tiếp cận thị trường và yêu cầu hậu kiểm khác nhau theo từng ngành, nên cần rà soát kỹ trước khi quyết định.
SUNINCON hỗ trợ thành lập doanh nghiệp, xin giấy phép đầu tư (IRC/ERC), giấy phép lao động và tư vấn thuế – pháp lý, đồng thời kết nối doanh nghiệp với các khu công nghiệp phù hợp. Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.
